Con lăn là chi tiết rẻ nhất trên hệ băng tải nhưng gây thiệt hại lớn nhất khi hỏng. Một con lăn kẹt cứng có thể mài thủng băng PVC trong đúng một ca sản xuất, chi phí thay băng khi đó gấp 20 đến 50 lần giá con lăn. Bảo dưỡng con lăn vì vậy là việc rẻ tiền nhất trong toàn bộ kế hoạch bảo trì.
Chu kỳ kiểm tra
- Mỗi ca: đi dọc tuyến băng và nghe. Tiếng rít, lạo xạo hoặc gõ đều là dấu hiệu bạc đạn đã hỏng
- Hàng tuần: dừng máy, quay tay từng con lăn nghi ngờ. Con lăn Ø89 mm phải quay được bằng lực đẩy tay nhẹ, dưới khoảng 3 N
- Hàng tháng: đo nhiệt độ vỏ bằng súng hồng ngoại sau khi máy chạy ổn định 30 phút
- Mỗi 6 tháng: bơm mỡ với loại con lăn có vú mỡ, kiểm tra rơ dọc trục toàn tuyến
Ngưỡng số liệu để quyết định thay
- Nhiệt độ vỏ cao hơn môi trường trên 20°C: đưa vào diện theo dõi sát
- Trên 70°C: dừng và thay ngay, bạc đạn sắp kẹt
- Rơ dọc trục trên 1 mm: thay
- Mòn thành ống trên 2 mm hoặc đã có rãnh lõm do băng cà: thay
- Con lăn không quay hẳn (dead roller): thay ngay trong ca, không hoãn sang ngày sau
Con lăn tiêu chuẩn dùng bạc đạn 6204, 6205, 6305 hoặc 6306 tùy đường kính ống. Tuổi thọ thiết kế theo CEMA thường là 30.000 đến 50.000 giờ L10, tương đương 4 đến 7 năm chạy 2 ca. Thực tế ở xưởng nhiều bụi ẩm, con số này rút xuống còn 1 đến 2 năm.
Bốn yếu tố rút ngắn tuổi thọ nhanh nhất
- Nước và bụi lọt qua phớt, môi trường ẩm nên chọn con lăn có phớt kiểu labyrinth
- Băng căng quá mức, tăng 20% lực căng thì tuổi thọ bạc đạn giảm khoảng một nửa
- Vật liệu bám tích tụ trên ống làm mất cân bằng động, gây rung
- Lắp lệch, trục không nằm gọn trong ngàm nên chịu tải lệch liên tục
Quy trình thay
- Dừng máy, khóa và treo thẻ nguồn theo quy tắc LOTO, chờ băng dừng hẳn
- Nới cơ cấu căng đủ để nhấc băng, ghi lại số vòng đã nới để hoàn nguyên chính xác
- Kê băng lên bằng thanh gỗ hoặc đòn bẩy, tuyệt đối không đỡ băng bằng tay
- Tháo trục khỏi ngàm và lấy con lăn ra
- Đối chiếu con lăn mới: đúng đường kính ống, đúng chiều dài mặt (RL) và chiều dài lắp giữa hai ngàm (EL), đúng kiểu đầu trục
- Lắp vào, quay tay kiểm tra trơn trước khi căng lại băng
- Căng lại đúng số vòng cũ, chạy không tải 5 phút, kiểm tra băng có lệch không
Thay lẻ hay thay cả cụm
Nếu trên một cụm đỡ đã có quá 30% số con lăn hỏng, nên thay cả cụm cùng lúc. Con lăn mới xen con lăn cũ đã mòn khác đường kính sẽ tạo mặt đỡ không đều, băng rung và bắt đầu lệch. Nên giữ tồn kho tối thiểu 10% số con lăn của tuyến, ưu tiên các vị trí chịu tải nặng như ngay dưới điểm rót liệu.
Cần đối chiếu con lăn thay thế theo kích thước đang dùng tại xưởng, gọi 0909 236 023, kỹ thuật Băng Tải Lê Nguyễn đọc thông số từ ảnh và báo hàng tương đương.